ભારત સરકાર ખેડૂતોના હિત માટે ઘણી યોજનાઓ ચલાવે છે. આમાંની એક ખુબજ ઉપયોગી યોજના કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (KCC) યોજના છે. ખેડૂતોને શાહુકારોના ચુંગાલમાંથી બચાવવાનો અને તેમને ખેતી, પશુપાલન જેવા કામો માટે સસ્તા દરે લોન આપવાનો આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ છે. આ લેખમાં, અમે તમને આ યોજના વિશે દરેક જરૂરી વિગત – યોજના શું છે, તેના લાભો, પાત્રતા, જરૂરી દસ્તાવેજ અને અરજી કરવાની સરળ પ્રક્રિયા વિશે સમજાવીશું.
Kisan Credit Card Yojana 2026 | કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના 2026
| વિગત | સમજૂતી |
|---|---|
| યોજનાનું નામ | કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (KCC) |
| શરૂઆત | 1998માં ભારત સરકાર દ્વારા |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | ખેડૂતોને શાહુકારો પાસેથી સસ્તી લોન અપાવવી |
| લોનનો ઉપયોગ | ખેતી, પશુપાલન, માછલી પાલન, સંબંધિત ખર્ચ |
| કાર્ડનો પ્રકાર | રૂપે KCC એટીએમ/ડેબિટ કાર્ડ |
| સત્તાવાર વેબસાઈટ | https://pmkisan.gov.in/ |
યોજના શું છે?
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (KCC) એ ખેડૂતો માટેનો એક ખાસ ક્રેડિટ કાર્ડ છે, જે ભારત સરકારે 1998માં શરૂ કર્યો હતો. આ કાર્ડની મદદથી ખેડૂતોને બેંકો તરફથી ખૂબ જ સસ્તા વ્યાજ દરે લોન મળે છે. આ લોનનો ઉપયોગ ખેડૂતો બીજ, ખાતર, જંતુનાશક દવાઓ, કૃષિ યંત્રો ખરીદવા અથવા પશુપાલન અને માછલીપાલન જેવા કામો માટે કરી શકે છે.
પહેલાં ખેડૂતોને ખેતી માટે પૈસાની જરૂર પડતી ત્યારે શાહુકારો પાસે જવું પડતું હતું, જે ખૂબ જ વધારે વ્યાજ લેતા હતા. KCC યોજનાથી હવે ખેડૂતો સીધા બેંક પાસેથી સરળતાથી લોન મેળવી શકે છે. આ કાર્ડ એટીએમ કાર્ડ જેવું જ હોય છે, જેનો ઉપયોગ કોઈપણ એટીએમમાંથી પૈસા ઉપાડવા માટે થઈ શકે છે.
યોજનાનો હેતુ
ભારતના ખેડૂતોને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવી એ આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ છે. ઘણા ખેડૂતો પાસે પોતાની ખેતી માટે પૂરતું પૂંજી હોતી નથી, જેના કારણે તેઓ શાહુકારો પાસે ઉચ્ચ વ્યાજ દરે લોન લે છે અને કર્જના ફાંદામાં ફસાઈ જાય છે. આ યોજનાના માધ્યમથી, સરકાર ખેડૂતોને સીધી રીતે બેંકિંગ સિસ્ટમ સાથે જોડવા માંગે છે.
આ યોજનાનો હેતુ માત્ર લોન આપવાનો જ નથી, પરંતુ ખેડૂતોને નાણાકીય રીતે સશક્ત બનાવવાનો પણ છે. સસ્તા દરે લોન મળવાથી ખેડૂતોનું ઉત્પાદન વધે છે, આવક વધે છે અને તેમનું જીવનધોરણ સુધરે છે. ખેડૂતો પાસે હવે સીઝન સરોસર પૈસા હોય છે, જેથી તેઓ સમયસર બીજ, ખાતર ખરીદી શકે છે.
| હેતુ | કારણ |
|---|---|
| શાહુકારો થી મુક્તિ | ખેડૂતોને ઉચ્ચ વ્યાજ દર થી બચાવવા. |
| સસ્તું ધિરાણ | ખેતી કામગીરી માટે સરકારી સબસિડી સાથેનું સસ્તું લોન. |
| નાણાકીય સ્વાતંત્ર્ય | ખેડૂતોને નાણાકીય રીતે સ્વાવલંબી બનાવવા. |
| ઉત્પાદન વૃદ્ધિ | સમયસર નાણાકીય મદદથી ખેત ઉત્પાદન અને આવક વધારવી. |
યોજનાના લાભો
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના ખેડૂતો માટે ઘણા ફાયદા ધરાવે છે. સૌથી મોટો ફાયદો તો એ છે કે આ લોન પર માત્ર 4% ના વાર્ષિક વ્યાજ દરે લોન મળે છે. આ દેશમાં ખેડૂતો માટે ઉપલબ્ધ સૌથી સસ્તી લોન છે. બીજો મહત્વપૂર્ણ ફાયદો એ છે કે 1.60 લાખ રૂપિયા સુધીની લોન મેળવવા માટે કોઈ જમીન ગીરો રાખવાની અથવા કોઈ ગેરંટી આપવાની જરૂર નથી. આને ‘કોલેટરલ ફ્રી લોન’ કહેવામાં આવે છે.
ત્રીજો ફાયદો એ છે કે KCC ધારકોને મફતમાં વીમા સુરક્ષા મળે છે. આમાં પી.એમ. પાક વીમો યોજના અને વ્યક્તિગત અકસ્માત વીમા (50,000 રૂપિયા સુધીનો) સમાવેશ થાય છે. ચોથું, આ કાર્ડ એક એટીએમ-કમ-ડેબિટ કાર્ડ છે, જેનો ઉપયોગ કોઈપણ એટીએમમાંથી પૈસા ઉપાડવા અથવા દુકાનમાં પેમેન્ટ કરવા માટે થઈ શકે છે.
પાંચમું, લોનની મર્યાદા સ્માર્ટ છે. જો તમે સારી રીતે લોન ચુકવો છો, તો પછીનાં વર્ષોમાં તમારી લોન લિમિટ આપમેળે 10% ના દરે વધતી રહે છે. છેલ્લું, હવે આ યોજના ફક્ત ખેતી માટે જ નહીં, પણ પશુપાલન, માછલીપાલન, મરઘાં પાલન જેવી સંલગ્ન પ્રવૃત્તિઓ માટે પણ ઉપલબ્ધ છે.
| લાભ | સમજૂતી |
|---|---|
| ખૂબ જ ઓછું વ્યાજ | માત્ર 4% વાર્ષિક વ્યાજ દર (₹3 લાખ સુધી). |
| કોલેટરલ ફ્રી લોન | ₹1.60 લાખ સુધી કોઈ ગેરંટી નહીં. |
| મફત વીમા | પાક વીમો + વ્યક્તિગત અકસ્માત વીમો મફત. |
| એટીએમ/ડેબિટ કાર્ડ | કોઈપણ એટીએમમાંથી રોકડ ઉપાડો, દુકાનમાં ચુકવણી કરો. |
| સ્વચાલિત લિમિટ વધારો | સારા પુનભરણ પછી દર વર્ષે 10% લિમિટ વધે. |
| વ્યાપક ઉપયોગ | ખેતી, પશુપાલન, માછલી પાલન, મરઘાં પાલન માટે લોન. |
પાત્રતા
KCC યોજનાના લાભ મેળવવા માટે ખેડૂતને કેટલીક શરતો પૂરી કરવી પડે છે. સૌથી પહેલું, અરજદાર ખરેખર ખેડૂત હોવો જોઈએ. આમાં જે ખેડૂત પોતાની જમીન પર ખેતી કરે છે (માલિક ખેડૂતો) અને જે ખેડૂત બીજાની જમીન પર ભાડે ખેતી કરે છે (ભાડૂત ખેડૂતો અથવા શેર ખેડૂતો) બંને સામેલ છે. એટલે કે, જમીનની માલિકી ફરજીયાત નથી.
બીજી ઉંમરની શરત છે. અરજદારની ઉંમર 18 વર્ષથી 75 વર્ષ ની વચ્ચે હોવી જોઈએ. જો અરજદારની ઉંમર 60 વર્ષથી વધુ છે, તો બેંક એક સહ-અરજદાર (જેમ કે પુત્ર) ની માંગ કરી શકે છે. ત્રીજું, હવે ફક્ત પાક ઉગાડનાર જ નહીં, પણ પશુપાલન (ગાય, ભેંસ, બકરી), માછલી પાલન, મરઘાં પાલન કરનાર ખેડૂતો પણ KCC માટે અરજી કરી શકે છે. ચોથું, અરજદાર પાસે ઓળખ અને સરનામાના દસ્તાવેજો હોવા જોઈએ, જેમ કે આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, વોટર ID કાર્ડનો સમાવેશ થાય છે.
| માપદંડ | જરૂરી વિગત |
|---|---|
| ખેડૂતનો પ્રકાર | માલિક ખેડૂત, ભાડૂત ખેડૂત, શેર ખેડૂત. |
| ઉંમર | 18 વર્ષથી 75 વર્ષ (60+ માટે સહ-અરજદાર ફરજીયાત). |
| વ્યવસાય | ખેતી, પશુપાલન, માછલી પાલન, મરઘાં પાલન અન્ય કૃષિ સંબંધિત. |
| દસ્તાવેજ | ઓળખ અને સરનામાના દસ્તાવેજો (આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ). |
જરૂરી દસ્તાવેજ
KCC બનાવવા માટે તમારે કેટલાક દસ્તાવેજો બેંકમાં જમા કરવાની જરૂર પડે છે. આ દસ્તાવેજોની યાદી અહીં છે:
- અરજી ફોર્મ: બેંક દ્વારા આપવામાં આવેલું KCC અરજી ફોર્મ, યોગ્ય રીતે ભરેલું.
- ફોટો: 2 તાજેતરના પાસપોર્ટ સાઇઝના રંગીન ફોટા.
- ઓળખનો પુરાવો: આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, વોટર ID કાર્ડ, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, પાસપોર્ટમાંથી કોઈ એક.
- સરનામાનો પુરાવો: આધાર કાર્ડ, લાઈટ બીલ, પાન કાર્ડ, બેંક સ્ટેટમેન્ટમાંથી કોઈ એક.
- જમીનના દસ્તાવેજો: આ સૌથી જરૂરી છે. જમીનના માલિક હોય તો 7/12 અથવા 8-A ખતોની નકલ. જો ભાડે ખેતી કરતા હોય તો ભાડાનો કરાર અથવા જમીનના માલિકનો સર્ટિફિકેટ. કેટલાક રાજ્યોમાં LPC (Land Possession Certificate – જમીન કબજો પ્રમાણપત્ર) અથવા જમીનનો નકશો પણ જોઈએ.
- બેંક વિગતો: જો તમારી પાસે પહેલેથી બીજી બેંકમાં ખાતું હોય, તો તે બેંકનું ‘નો ડ્યુઝ સર્ટિફિકેટ’ (એવું પ્રમાણપત્ર કે તમારી પાસે ત્યાં કોઈ દેણું નથી).
- પશુપાલન/માછલી પાલન માટે: સંબંધિત પ્રમાણપત્રો, જેમ કે પશુ ધોરણ રજિસ્ટ્રેશન, મત્સ્ય ખાતું પ્રમાણપત્ર, વગેરે.
| દસ્તાવેજનો પ્રકાર | ઉદાહરણો |
|---|---|
| અરજી ફોર્મ | બેંકનું KCC ફોર્મ. |
| ફોટો | 2 પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટો. |
| ઓળખ પુરાવો | આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, વોટર ID. |
| સરનામો પુરાવો | આધાર કાર્ડ, લાઈટ બીલ, બેંક સ્ટેટમેન્ટ. |
| જમીન દસ્તાવેજ | 7/12 ખતોની, 8-A, LPC, ભાડાનો કરાર. |
| બેંક પ્રમાણપત્ર | ‘નો ડ્યુઝ સર્ટિફિકેટ’ (જો બીજી બેંક હોય). |
| વ્યવસાયિક પ્રમાણપત્ર | પશુપાલન/માછલી પાલનનું પ્રમાણપત્ર (જો લાગુ પડે). |
અરજી પ્રક્રિયા
KCC માટે અરજી કરવી ખૂબ જ સરળ છે. તમે ત્રણ રીતે અરજી કરી શકો છો: (1) ઓનલાઈન પીએમ-કિસાન પોર્ટલ દ્વારા, (2) CSC સેન્ટર પર જઈને, અથવા (3) સીધી બેંકની વેબસાઇટ દ્વારા.
પદ્ધતિ 1: પીએમ કિસાન પોર્ટલ દ્વારા (સીધી પદ્ધતિ)
આ પદ્ધતિ ફક્ત તે ખેડૂતો માટે છે, જે પી.એ.મ. કિસાન સન્માન નિધિ યોજના હેઠળ 6000 રૂપિયાની સહાય મેળવતા હોય. આ રીતે:
- pmkisan.gov.in વેબસાઇટ પર જાઓ.
- હોમપેજ પર ‘KCC ફોર્મ ડાઉનલોડ કરો’ વિકલ્પ શોધો અને ક્લિક કરો.
- ફોર્મ (ફોર્મ- IW/KCC) ડાઉનલોડ કરો અને તેને છાપી લો.
- આ ફોર્મમાં તમારી બધી વિગતો ભરો અને જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે જોડો.
- આ ફોર્મને તમારી હોમ બ્રાન્ચ બેંક (જ્યાંથી પી.એમ. કિસાનનું પૈસા આવે છે)માં જમા કરો.
પદ્ધતિ 2: CSC સેવા કેન્દ્ર દ્વારા
જો તમે કોમ્પ્યુટર-ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ નહીં કરી શકતા હો, તો તમારા ગામની નજીકના કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) પર જઈ શકો છો. ત્યાંના ઓપરેટર તમને ઓનલાઈન અરજી ભરવામાં મદદ કરશે. આ માટે તમારું આધાર કાર્ડ અને બાયોમેટ્રિક (આંગળીની છાપ) ચકાસણી થશે.
પદ્ધતિ 3: બેંક વેબસાઇટ દ્વારા
ઘણી મોટી બેંકો, જેમ કે SBI, PNB વગેરે પણ ઓનલાઈન અરજીની સુવિધા આપે છે.
- SBI માટે: SBIની ઓફિશિયલ વેબસાઇટ પર જાઓ અથવા YONO SBI એપ ડાઉનલોડ કરો. ‘કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ’ શોધો અને ઇ-ફોર્મ ભરો.
- PNB માટે: PNBની વેબસાઇટ અથવા PNB One એપ નો ઉપયોગ કરો.
ઓનલાઈન ફોર્મ ભર્યા પછી, તમારે છાપેલા ફોર્મ સાથે દસ્તાવેજો લઈને બેંકની શાખામાં જવું પડશે. બેંક અધિકારી તમારી જમીન અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરશે અને પ્રક્રિયા પૂરી કરશે. કાર્ડ બનવામાં સામાન્ય રીતે 2 થી 4 અઠવાડિયા લાગે છે.
| પદ્ધતિ | કોને માટે? | સ્ટેપ્સ |
|---|---|---|
| પીએમ-કિસાન પોર્ટલ | PM-KISAN લાભાર્થીઓ માટે. | 1. pmkisan.gov.in પર જાઓ. 2. ફોર્મ ડાઉનલોડ કરો. 3. ભરીને બેંકમાં સબમિટ કરો. |
| CSC સેન્ટર | ઓનલાઈન અરજી કરવામાં મુશ્કેલી હોય તે માટે. | 1. નજીકના CSC સેન્ટર પર જાઓ. 2. ઓપરેટર સહાયથી અરજી ભરો. 3. બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન કરો. |
| બેંક વેબસાઇટ/એપ | ઇન્ટરનેટ અને મોબાઈલ નો ઉપયોગ કરી શકતા ખેડૂતો. | 1. SBI, PNB વગેરેની વેબસાઇટ/એપ પર જાઓ. 2. KCC ફોર્મ શોધો અને ભરો. 3. ફોર્મ પ્રિન્ટ કરી બેંકમાં સબમિટ કરો. |
નોંધ: નવા બજેટમાં સરકારે KCC લોનની મર્યાદા 3 લાખ રૂપિયાથી વધારીને 5 લાખ રૂપિયા કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આમ, ભવિષ્યમાં ખેડૂતોને વધુ મોટી રકમ સુધી સસ્તી લોન મળી શકશે. કોઈ પણ મુશ્કેલી આવે તો તમે હેલ્પલાઇન નંબર 155261 અથવા 1800-11-5526 પર ફોન કરીને માહિતી મેળવી શકો છો.
Kisan Credit Card Yojana 2026 : વારંવાર પૂછવામાં આવતા પ્રશ્નો (FAQ)
નીચે કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના સંબંધિત ખેડૂતો દ્વારા સૌથી વધુ પૂછાતા પ્રશ્નો આપવામાં આવ્યા છે.
પ્રશ્ન 1: કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (KCC) યોજના શું છે?
જવાબ: KCC યોજના ખેડૂતોને ખેતી અને સંબંધિત કામો માટે સસ્તા વ્યાજે લોન આપવા માટે સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલી યોજના છે.
પ્રશ્ન 2: KCC હેઠળ લોન પર કેટલું વ્યાજ લાગુ પડે છે?
જવાબ: KCC હેઠળ ₹3 લાખ સુધીની લોન પર માત્ર 4% વાર્ષિક વ્યાજ દર લાગુ પડે છે.
પ્રશ્ન 3: કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ માટે કોણ અરજી કરી શકે છે?
જવાબ: માલિક ખેડૂત, ભાડૂત ખેડૂત, શેર ખેડૂત તેમજ પશુપાલન અને માછલીપાલન કરનાર વ્યક્તિ અરજી કરી શકે છે.
પ્રશ્ન 4: KCC માટે ઉંમરની મર્યાદા કેટલી છે?
જવાબ: અરજદારની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 18 વર્ષ અને વધુમાં વધુ 75 વર્ષ હોવી જોઈએ.
પ્રશ્ન 5: શું KCC માટે જમીન ગીરો રાખવી જરૂરી છે?
જવાબ: નહીં, ₹1.60 લાખ સુધીની KCC લોન માટે કોઈ ગેરંટી કે જમીન ગીરો રાખવાની જરૂર નથી.
પ્રશ્ન 6: KCC કાર્ડનો ઉપયોગ ક્યાં કરી શકાય છે?
જવાબ: KCC કાર્ડનો ઉપયોગ એટીએમમાંથી રોકડ ઉપાડવા અને દુકાનોમાં ડેબિટ કાર્ડની જેમ ચુકવણી કરવા માટે થઈ શકે છે.
પ્રશ્ન 7: KCC માટે અરજી કરવાની સૌથી સરળ રીત કઈ છે?
જવાબ: નજીકના CSC સેન્ટર પર જઈને અથવા બેંક શાખામાં સીધી અરજી કરવી સૌથી સરળ રીત છે.
પ્રશ્ન 8: KCC સાથે કોઈ વીમા લાભ મળે છે કે નહીં?
જવાબ: હા, KCC ધારકોને ફસલ બીમો અને વ્યક્તિગત અકસ્માત વીમાનો લાભ મળે છે.
યોજના સંબંધિત જરૂરી લિંક:
- Kisan Credit Card Yojana 2026 Official Detail Information (Official PM Kisan Portal)
- Kisan Credit Card Yojana 2026 Apply Online (Official PM Kisan Portal)
નિષ્કર્ષ
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (KCC) ખેડૂતો માટે સરકારની એક ખૂબ જ ઉપયોગી યોજના માનવામાં આવે છે. તેનાથી તમે શાહુકારોના ઊંચા વ્યાજથી બચી શકો છો અને માત્ર 4% વ્યાજે લોન મેળવી શકો છો. ખેતી, પશુપાલન, માછલી પાલન જેવા કામો માટે આ લોન લઈ શકો છો. જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે બેંક અથવા સીએસસી કેન્દ્ર પર અરજી કરો અને આ સસ્તી લોનનો લાભ લો. તમારી ખેતીને આગળ લઈ જવાનો અને આત્મનિર્ભર બનવા માટે આ યોજના સારી તક આપે છે.
Disclaimer:
આ લેખ ખેડૂત ભાઈઓને સરળ ભાષામાં સાચી માહિતી પહોંચાડવાના હેતુથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી વિવિધ જાહેર સ્ત્રોતો અને ભરતી જાહેરાતના આધારે તૈયાર કરવામાં આવી છે અને માત્ર જાણકારી માટે છે. ઉમેદવારોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે અરજી કરતા પહેલા સત્તાવાર યોજનાજાહેરાત અને સૂચનાઓ ધ્યાનપૂર્વક વાંચી લે. યોજના સંબંધિત કોઈપણ ફેરફાર, સુધારા અથવા ભૂલ માટે લેખક અથવા વેબસાઇટ જવાબદાર રહેશે નહીં.

Rajendra PatelMahitiExpert.Com ના સ્થાપક અને લેખક છે. તેઓ છેલ્લા 6 વર્ષથી સરકારી નોકરી અને યોજનાઓની માહિતી સત્તાવાર સ્ત્રોત પરથી ચકાસીને સરળ રીતે રજૂ કરે છે.